अन्तर्राष्ट्रिय

बाइडेनको जितले चीनलाई चुनौती

बाइडेनको जितले चीनलाई चुनौती

वासिङ्टन — केही दिनको अनिश्चिततापछि जो बाइडेन अमेरिकी राष्ट्रपतिमा निर्वाचित भएका छन् । डोनाल्ड ट्रम्पको चारवर्षे कार्यकालमा विश्वका अन्य शक्तिशाली देशसँग अमेरिकाको सम्बन्धमा निकै ठूलो परिवर्तन देखिएको थियो ।

ट्रम्पको नीतिहरूका कारण अमेरिकाको शक्ति विश्वमा क्षीण हुँदै जान सक्ने भएकाले त्यो आफ्नो हितमा हुने बेइजिङको बुझाइ

अमेरिकामा बाइडेनको जितले चिनियाँ प्रणालीसमक्ष अर्को चुनौती खडा गरिदिएको बीबीसीले जनाएको छ । चीन डोनाल्ड ट्रम्प ह्वाइटहाउसबाट बिदा भएको हेर्न चाहन्छ भन्ने कतिपयको आकलन रहेको थियो । किनकि दुई देशबीच पछिल्लो समय व्यापार–यु-द्ध चर्केको छ । त्यसका साथै कोभिड–१९ को महामा-रीका लागि उनले चीनलाई दोष लगाउँदै आएका थिए ।

तर केही विश्लेषकहरूको विचारमा चीनले ट्रम्प ह्वाइटहाउसका लागि पुनः निर्वाचित भएको भएको हेर्न चाहन्थ्यो । किनकि उनका नीतिहरूका कारण अमेरिकाको शक्ति विश्वमा क्षीण हुँदै जान सक्ने भएकाले त्यो आफ्नो हितमा हुने बेइजिङको बुझाइ छ ।

तर आगामी राष्ट्रपति बाइडेनले जलवायु परिवर्तनजस्ता ठूला मु द्दामा आपसी सहयोग खोज्ने प्रयास अघि बढाउनेछन् । त्यस क्रममा चीनले पनी आफ्ना लागि फाइदा हुने अवसरहरू खोज्ने निश्चित छ । बाइडेनले चीनसँग अमेरिकी सम्बन्ध सुधारका लागि सक्दो प्रयास गर्नेमा दुई मत छैन । जसका कारण विश्वशक्ति बन्ने चिनियाँ आकांक्षा पर धकेलिन सक्ने विश्लेषकहरूको भनाइ छ ।

कश्मीरका सबै बासिन्दाको अधिकार पुनः स्थापित हुनुपर्ने आह्वानदेखि लिएर नेसनल सिटिजन रेजिस्टर (एनआरसी) तथा नागरिकता संशोधन ऐन (सीएए) को विरोध

उपराष्ट्रपतिमा निर्वाचित कमला ह्यारिस भारतीय मूलकी भएका कारण उनलाई भारतमा गौरवका रूपमा लिइएको छ । तर प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले बाइडेनबाट उनका पूर्ववर्तीभन्दा केही चिसो प्रतिक्रिया पाउन सक्ने आकलन छ । भारत लामो समयदेखिको महत्त्वपूर्ण अमेरिकी साझेदार हो । यो नीतिमा बाइडेन प्रशासनले खासै परिवर्तन गर्ने भने देखिन्न । विश्वशक्तिका रूपमा चीनको उदय रोक्न अमेरिकाले भारतको मन जित्न जरुरी देखिन्छ ।

त्यसका साथै विश्वव्यापी आ तंकवादविरुद्ध ल ड्न दक्षिण एसियामै सबैभन्दा बढी जनसंख्या भएको भारत अमेरिकाको इन्डो प्यासिफिक रणनीतिको महत्त्वपूर्ण साझेदार हुने देखिन्छ । तर बाइडेनको चुनाव प्रचार अभियानको वेबसाइटमा कश्मीरका सबै बासिन्दाको अधिकार पुनः स्थापित हुनुपर्ने आह्वानदेखि लिएर नेसनल सिटिजन रेजिस्टर (एनआरसी) तथा नागरिकता संशोधन ऐन (सीएए) को विरोध गरिएको छ । त्यसका साथै कमला ह्यारिसले पनि भारतको हिन्दु राष्ट्रवादी सरकारका नीतिहरूको कडा आलोचना गरेकी छन् । त्यसैले आगामी दिनमा अमेरिका–भारत सम्बन्धबारे भने यसै भन्न सकिने अवस्था छैन ।

बाइडेनले पनि जोन्सनलाई ट्रम्पका ‘शारीरिक र भावनात्मक नक्कल’ भनेका थिए । तसर्थ बाइडेनले यूकेसँग भन्दा पहिला युरोपेली संघ, जर्मनी वा फ्रान्ससँग सम्बन्ध

उत्तर कोरियाले कुनै समय बाइडेनको कडा आलोचना गर्ने गर्थ्यो । तर अब किम जोङ–उनले बाइडेनले के कस्तो कदम चाल्छन् भन्नेमा प्रतीक्षा गर्ने आकलन गरिएको छ । डोनाल्ड ट्रम्पसँगको अभूतपूर्व भेटवार्ताका कारण उपलब्ध विभिन्न अवसरहरूका कारण पनि किम बाइडेनभन्दा ट्रम्पको पक्षमा थिए ।

बाइडेन शक्तिमा आएपछि अमेरिका र यूकेको ‘विशेष मैत्रीपूर्ण सम्बन्ध’ ओरालो लाग्न सक्ने बीबीसीले उल्लखे गरेको छ । अनुभवी राजनीतिज्ञ बाइडेन र चर्को ब्रेक्जिट पक्षधर बोरिस जोन्सनबीच स्वाभाविक तालमेल मिल्न नसक्ने अनुमान छ ।

कुनै बेला डोनाल्ड ट्रम्पले ब्रिटिस प्रधानमन्त्री जोन्सनलाई ‘ब्रिटेन ट्रम्प’ भनेका थिए । त्यस्तै बाइडेनले पनि जोन्सनलाई ट्रम्पका ‘शा रीरिक र भावनात्मक नक्कल’ भनेका थिए । तसर्थ बाइडेनले यूकेसँग भन्दा पहिला युरोपेली संघ, जर्मनी वा फ्रान्ससँग सम्बन्ध अघि बढाउन सक्ने जनाइएको छ । यद्यपि अमेरिकी चुनावको केही साताअघि जोन्सनले बाइडेन निर्वाचित हुनुपर्ने धारणा सार्वजनिक गरेका थिए ।

एजेन्सी/कान्तिपुरको सहयोगमा

प्रतिक्रिया दिनुहोस
Pokhara-7, Masbar, Kaski Nepal
सुचना बिभाग दर्ता: १६६३/०७६/७७